Wybieramy farby do wilgotnych pomieszczeń

Dlaczego wilgotne pomieszczenia wymagają specjalnej farby?

Łazienka, kuchnia, suszarnia czy wiatrołap to strefy domowe o podwyższonym poziomie wilgotności powietrza oraz dużej zmienności temperatur. Standardowa farba akrylowa stosowana w salonie czy sypialni ma w takich warunkach bardzo niską trwałość – pod wpływem pary wodnej zaczyna pękać, łuszczyć się i tracić przyczepność do podłoża. Co więcej, zwykła powłoka malarska szybko pochłania brud i nie jest odporna na wielokrotne zmywanie czy szorowanie detergentami. Specjalistyczne farby do pomieszczeń wilgotnych tworzą elastyczną, szczelną i trwałą powłokę, która zabezpiecza strukturę ściany przed wnikaniem wilgoci oraz mechanicznymi uszkodzeniami.

Odporność na pleśń, grzyby i parę wodną

W pomieszczeniach o wysokiej wilgotności znacznie wzrasta ryzyko powstawania pleśni i innych wykwitów mikrobilogicznych. Pojawiający się na ścianach i sufitach grzyb nie tylko wygląda nieestetycznie, ale też niszczy tynk i jest szkodliwy dla zdrowia. Zagrzybione pomieszczenia stanowią poważne zagrożenie dla układu oddechowego domowników. 

 Aby zapobiec jej pojawianiu się, należy wybrać farbę, która cechuje się zwiększoną odpornością na rozwój grzybów. Nowoczesne farby do  wnętrz o podwyższonej wilgotności posiadają zwiększoną odporność, dzięki zaawansowanej technologii enkapsulacji, która tworzy skuteczną barierę dla wilgoci. Jednocześnie zapewnia oddychanie ścian dzięki przepuszczaniu pary wodnej. Aby zapobiec jego rozwojowi, należy zastosować farbę zawierającą w składzie aktywne biocydy oraz substancje grzybobójcze.

W nowoczesnych produktach dedykowanych do łazienek i kuchni wykorzystuje się m. in. zaawansowaną technologię enkapsulacji. Polega ona na stopniowym, kontrolowanym uwalnianiu mikrosubstancji ochronnych z powłoki farby pod wpływem wilgoci. Dzięki temu ściana zyskuje długotrwałą barierę biologiczną. Istotnym parametrem jest tu również wyważona paroprzepuszczalność – powłoka malarska chroni ścianę przed mikropęknięciami, pozwalając przy tym powierzchni „oddychać” i oddawać zebraną wilgoć podczas sprawnie działającej wentylacji.

Norma PN-EN 13300 w praktyce. Co oznaczają klasy odporności na szorowanie?

Wybierając farbę do zadań specjalnych, warto kierować się parametrami technicznymi, a nie tylko obietnicami producenta na opakowaniu. Kluczowym wyznacznikiem trwałości jest europejska norma PN-EN 13300, która klasyfikuje farby pod kątem odporności na szorowanie na mokro. Norma ta rozdziela produkty na pięć klas:

• Klasa 1: najwyższa odporność na szorowanie na mokro. Zgodnie z normą, ubytek grubości powłoki po 200 cyklach szorowania wynosi poniżej 5 mikrometrów, czyli minimalny i niewidoczny gołym okiem.

• Klasa 2: wysoka odporność - ubytek powłoki po 200 cyklach wynosi od 5 do 20 mikrometrów.

• Klasy 3, 4 i 5: niższa odporność. Te farby są zmywalne jedynie na sucho lub odporne tylko na delikatne przetarcie miękką gąbką lub szmatką.

Dlaczego farba do łazienki i kuchni musi mieć 1. klasę zmywalności?

W miejscach narażonych na bezpośrednie zachlapanie, osadzanie się tłuszczu czy pary wodnej  kuchnie, łazienki) należy stosować wyłącznie farby w 1. lub ewentualnie 2. klasie odporności. Z właściwości technicznych produktów możemy określić, że produkty 1. klasy pozwalają na wielokrotne usuwanie trudnych plam (np. z kosmetyków czy tłuszczu) za pomocą detergentów, nie powodując przy tym wyświecania ani ścierania koloru.

Pierwsza oznacza, że nawet przy 200 cyklach szorowania na mokro powstanie jedynie mikroubytek,  niemal niewidoczny gołym okiem. Tak sklasyfikowane produkty cechują się wyjątkową trwałością, dzięki czemu doskonale odnajdą się w najbardziej wymagających pomieszczeniach takich jak kuchnia, łazienka i przedpokój. 

Farba lateksowa czy ceramiczna - jaka farba lepiej sprawdzi się w łazience?

Wybór między farbą lateksową a ceramiczną to jeden z najczęstszych dylematów podczas wykańczania łazienki lub kuchni. Choć oba rodzaje zaliczają się do nowożytnych farb emulsyjnych wodorozcieńczalnych, różnią się składem chemicznym, mikrostrukturą powłoki oraz specyfikacją użytkową. Trzecim typem farb łazienkowych są też farby akrylowo-lateksowe łączą cechy obu typów farb.

Porównanie właściwości i zastosowania

Farby lateksowe, czyli z podwyższoną zawartością żywic

• Zalety farb lateksowych: Oferują wysoką elastyczność powłoki oraz bardzo dobrą paroprzepuszczalność. Ściany pokryte dobrą farbą lateksową pozwalają na swobodną wymianę gazową, co pomaga utrzymać mikroklimat w starszych budynkach lub gorzej wentylowanych pomieszczeniach. Są zazwyczaj atrakcyjniejsze cenowo. Farby lateksowe są odporne na pleśń i wilgoć.

• Wady: W intensywnie użytkowanych i często mytych strefach mogą z czasem ulegać miejscowemu wyświecaniu - od pocierania powstanie na powierzchni błyszczący ślad.

Farby ceramiczne z komponentami mikrosfer krzemionkowych/ceramicznych

• Zalety farb ceramicznych: Tworzą niezwykle twardą, gładką i plamoodporną powłokę. Cząsteczki ceramiki sprawiają, że brud i tłuszcz nie wnikają w głąb struktury farby. Są odporne na intensywne szorowanie, środki dezynfekujące i detergenty bez ryzyka wybłyszczania.

• Wady: Cechują się nieco niższą paroprzepuszczalnością oraz wyższą ceną. Wymagają również wyjątkowo starannego przygotowania podłoża. 

Subiektywna ocena eksperta i wnioski z testów aplikacyjnych

W naszych projektach i pracach wykończeniowych nowoczesnych wnętrz najlepiej sprawdza się podział strefowy. Farba ceramiczna w 1. klasie odporności jest bezkonkurencyjna na ścianach przy blacie kuchennym, wokół umywalki czy w pobliżu wanny. Z kolei w wyższych partiach pomieszczenia oraz na sufitach doskonale sprawdza się wysokiej jakości farba lateksowa do wnętrz wilgotnych, która ułatwia odparowywanie gromadzącej się pod sufitem pary wodnej.

Najczęstsze błędy podczas przygotowania ścian i malowania wilgotnych wnętrz

Nawet najlepsza farba w 1. klasie zmywalności nie spełni swojej roli, jeśli zostanie nałożona w niewłaściwy sposób. Do najczęstszych błędów wykonawczych należą:

1. Malowanie na wilgotne lub nieodpylone podłoże: Nałożenie farby na nie do końca wyschnięty tynk lub nieodpylony gips prowadzi do powstawania pęcherzy powietrza i odwarstwiania się powłoki płatami.

2. Brak odpowiedniego gruntowania przed malowaniem ścian: Pominiecie preparatu gruntującego lub użycie niewłaściwego gruntu powoduje nierównomierne wchłanianie wilgoci z farby, co skutkuje powstawaniem smug i obniżeniem przyczepności.

3. Niezastosowanie podkładu grzybobójczego przy usunięciu starego wykwitu: Zamalowanie pleśni wyłącznie farbą nawierzchniową nie rozwiązuje problemu. Grzyb z czasem przerasta nową warstwę. Prace należy zacząć od mechanicznego usunięcia skażenia i odkażenia ściany środkiem biobójczym.

4. Zrywanie taśmy malarskiej po całkowitym wyschnięciu farby: Farby do wilgotnych pomieszczeń tworzą spójną, elastyczną powłokę odporną na trudne warunki, która musi pozostać nieuszkodzona. Zrywanie taśmy po wyschnięciu farby często powoduje postrzępienie krawędzi a nawet oderwanie płata farby ze ściany, dlatego taśmę należy usunąć kiedy farba hydrofobowa jest jeszcze wilgotna.

Farby łazienkowe i kuchenne: często zadawane pytania

Czy farbą do łazienki można pomalować wewnątrz kabiny prysznicowej?

Farby do wilgotnych pomieszczeń są odporne na parę wodną, skraplanie i okazjonalne zachlapanie, ale nie zastępują hydroizolacji twardej. W strefach narażonych na bezpośrednie i ciągłe działanie strumienia wody, takich jak wnętrze kabiny prysznicowej, zdecydowanie lepiej sprawdzi się zastosowanie płytek, wielkoformatowych spieków lub specjalistycznych systemów żywic epoksydowych/poliuretanowych z dedykowaną podkładową folią w płynie.

Jak przygotować podłoże dotknięte wilgocią przed malowaniem?

Przede wszystkim należy wyeliminować źródło zawilgocenia. Niezbędne jest usprawnienie działania wentylacji grawitacyjnej lub instalacja systemu wentylacji mechanicznej. Następnie trzeba dokładnie osuszyć ścianę, usunąć luźne powłoki malarskie i tynk. Następnie, przemyć powierzchnię mydłem malarskim lub preparatem grzybobójczym, a po wyschnięciu zastosować głęboko penetrujący grunt odcinający.