Wszystko o płytkach gresowych: rodzaje, właściwości, parametry techniczne i zastosowanie
Czym jest gres i jak powstaje?
Gres to szlachetna odmiana płytki ceramicznej, powstająca ze specjalnie dobranej mieszanki surowców naturalnych: glin szlachetnych, kwarcu, skaleni, oraz kaolinu i barwników mineralnych. Masa gresowa jest formowana pod ogromnym ciśnieniem, przekraczającym 350-400 kg/cm², a następnie wypalana w piecach rolkowych w temperaturze od 1200°C do 1250°C. W trakcie tego procesu następuje niemal całkowite spieczenie surowców, które są wypalane do granicy szklistości. Powstaje materiał o bardzo zwartej, jednorodnej strukturze, który parametrami fizycznymi przewyższa klasyczną terakotę oraz ceramiczne wyroby ścienne.
Gres a terakota i płyta ścienna: porównanie parametrów
Parametr / Cecha | Gres | Terakota | Płytka ścienna uzyskana w technologii monoporoza |
Nasiąkliwość wodna (E) | poniżej lub równe 0,5% dla gresu mrozoodpornego | 3% - 6% | powyżej 10% |
Wytrzymałość na zginanie | Bardzo wysoka - powyżej lub równe 35 N/mm² | Średnia - powyżej lub równe 22 N/mm² | niska, powyżej lub równe 15 N/mm² |
Zastosowanie | Ściany i podłogi, wewnątrz i na zewnątrz | Ściany i podłogi wewnątrz | Wyłącznie ściany wewnątrz |
Twardość w skali Mohsa | 6 - 8 | 4 - 6 | 3 - 5 |
Prawidłowa klasyfikacja gresów
Aby precyzyjnie dobrać gres, należy rozróżnić technologię jego wykonania od sposobu wykończenia powierzchni. Ze względu na technologię budowy czerepu płytki możemy wyróżnić następujące rodzaje gresów:
- Gres nieszkliwiony: Inaczej gres techniczny, porcellanato. To płytka jednorodna w całej swojej masie. Nie posiada warstwy dekoracyjnego szkliwa. Jest przeznaczona do zadań specjalnych i miejsc o ekstremalnym obciążeniu mechanicznym.
- Gres barwiony w masie: inaczej full body, color body. Masa ceramiczna przed prasowaniem jest barwiona pigmentami dopasowanymi do koloru wzoru powierzchni. Dzięki temu w przypadku ukruszenia lub głębokiej rysy uszkodzenie płytki pozostaje niemal niezauważalne.
- Gres szkliwiony: Na sprasowany czerep gresowy nakłada się warstwę szkliwa oraz dekoracyjny nadruk cyfrowy. Ten rodzaj gresu oferuje niemal nieograniczone wzornictwo, jednak w przypadku mocnego uderzenia i odprysku szkliwa, rdzeń płytki stanie się widoczny.
Podział ze względu na wykończenie powierzchni
- Matowy: To naturalna, niespolerowana powierzchnia płytki prosto po wypaleniu. Bezpieczna i antypoślizgowa, łatwa w utrzymaniu czystości.
- Polerowany: Powierzchnia szlifowana diamentowymi tarczami do uzyskania wysokiego połysku. Daje piękny, lustrzany efekt a umiejętnie zastosowana sprawi, że wnętrze wyda się większe. Pamiętaj, że polerowanie otwiera mikrospory materiału, co sprawia, że płytka będzie bardziej podatna na nasiąkanie wodą i przebarwienia, niż produkty matowe czy szkliwione.
- Lappato: Powierzchnia nieregularnie przecierana, łączy elementy matu i połysku. Tworzy ciekawy efekt lekkiego lśnienia przy zachowaniu dobrych właściwości użytkowych.
- Satynowany: inaczej satinato: Powierzchnia poddana obróbce dającej jedwabisty, delikatny w dotyku mat z subtelnym satynowym blaskiem.
- Strukturalny: różne nazwy handlowe np. Carving, Rocker: taka płytka posiada wyraźne przetłoczenia, zagłębienia lub żyłki wyczuwalne pod palcami, imitujące ciosany kamień lub naturalne drewno.
Najważniejsze parametry techniczne według norm EN ISO
Wybór gresu powinien być podyktowany specyfikacją techniczną zawartą w karcie wyrobu.
Nasiąkliwość wodna E i mrozoodporność: Norma PN-EN ISO 10545-3
Gres zaliczany jest do grupy BIa i jego nasiąkliwość wodna wynosi E poniżej lub równe 0,5%. Zwarta struktura i niska porowatość sprawiają, że woda nie wnika w głąb materiału, co uniemożliwia jej zamarzanie i rozsadzanie płytki od środka. Dzięki temu gres jest w mrozoodporny i doskonale sprawdza się w aranżacjach przydomowych w naszym klimacie.
Odporność na ścieranie powierzchniowe PEI: Norma PN-EN ISO 10545-7
Parametr określany wyłącznie dla gresów szkliwionych. Klasa PEI określa odporność szkliwa na ścieranie mechaniczne pod wpływem ruchu pieszego:
- PEI I: Sypialnie, łazienki czyli miejsca w których poruszamy się boso lub w kapciach, nienarażone na intensywne użytkowanie i brud ścierny.
- PEI II: Pokoje dziennie, strefy o małym natężeniu ruchu w miękkim obuwiu.
- PEI III: Kuchnie, korytarze, hol w mieszkaniach.
- PEI IV: Przedpokoje, lokale usługowe, wejścia o średnim natężeniu ruchu.
- PEI V: Budynki użyteczności publicznej, galerie handlowe, miejsca o bardzo dużym natężeniu ruchu.
Dla gresów nieszkliwionych technicznych i barwionych w masie nie podaje się klasy PEI. W ich przypadku bada się ścieralność głęboką zgodnie z normą PN-EN ISO 10545-6, mierzoną w mm³ usuniętego materiału. Im niższa wartość, tym gres jest bardziej odporny.
Antypoślizgowość: Norma DIN 51130 oraz DIN 51097
Klasyfikacja według normy DIN 51130 oznaczana jest symbolem R:
- R9: Podstawowa antypoślizgowość do domowych salonów, korytarzy i sypialni.
- R10: Łazienki, kuchnie, garaże, zadaszone wejścia.
- R11–R13: Tarasy, schody zewnętrzne, baseny, zakłady produkcyjne.
Dla stref mokrych użytkowanych bosą stopą stosuje się klasy A, B i C według normy DIN 51097, gdzie C oznacza najwyższą antypoślizgowość na brodzikach czy schodach basenowych.
Rektyfikacja a kalibracja
Płytki bez rektyfikacji posiadają naturalne, lekko zaokrąglone krawędzie i dopuszczalne różnice wymiarowe, tak zwany kaliber.
Gres rektyfikowany poddawany jest mechanicznemu obcinaniu i szlifowaniu krawędzi pod kątem prostym 90° już po wypaleniu. Pozwala to na zachowanie wymiaru z dokładnością do 0,2 mm i układanie z minimalną fugą. Ze względu na pracę konstrukcyjną budynku i rozszerzalność cieplną minimalna szerokość fugi to ok. 2 mm.
Przewodnik zakupowy: Jak dobrać gres do pomieszczenia?
Pomieszczenie | Rekomendowane wykończenie | Optymalne parametry techniczne | Rekomendowany format | Praktyczne wskazówki |
salon i sypialnia | poler, lappato, satyna, mat | PEI: min. III (dla szkliwionych)
Rektyfikacja: Tak | 60x120, 120x120 cm | Błyszczące wykończenie optycznie powiększa przestrzeń i dodaje elegancji. Płytki rektyfikowane pozwalają uzyskać efekt jednolitej tafli. |
łazienka i strefa prysznica bez brodzika | mat, satyna, carving/rocker, struktura | antypoślizgowość: min. R10 / B (na podłogę) nasiąkliwość: E poniżej lub równe 0,5% odporność na chemię: Klasa A | 60x60, 60x120 cm, mozaiki | Unikaj gresu polerowanego na podłodze pod prysznicem - po zmoczeniu staje się bardzo śliski. Stosuj fugi epoksydowe w strefach mokrych. |
wiatrołap, korytarze, kuchnia, | mat, lappato, gres barwiony w masie | PEI: min. IV odporność na plamienie: klasa 4–5 twardość: min. 6 w skali Mohsa | 20x120, 60x60 cm | Strefy narażone na wnoszenie piasku i trudne plamy. Gres barwiony w masie ukryje ewentualne uszkodzenia po upadku ciężkich przedmiotów. |
taras, balkon i schody zewnętrzne | Gres techniczny, Struktura, Płyty 2 cm | mrozoodporność E: poniżej lub równe 0,5%
| Płyty tarasowe 60x60x2 cm | Płyty gresowe o grubości 2 cm można układać bezklejowo na wspornikach lub trawie. Zwróć uwagę, czy gres importowany z Hiszpanii posiada oznaczenie "porcelanico". |
garaż, kotłownia i warsztat | gres techniczny nieszkliwiony | wytrzymałość na zginanie: powyżej lub równe 35 N/mm² antypoślizgowość: min. R10/R11 odporność na obciążenia: bardzo wysoka | 30x30, 60x60 cm | Wybieraj gres techniczny matowy lub strukturalny. Płytki o podwyższonej grubości wytrzymają nacisk kół samochodowych i sprzętu warsztatowego. |
Instrukcja montażu i pielęgnacji gresu
Dobór kleju i chemii budowlanej
Gres ma niemal zerową nasiąkliwość, co uniemożliwia klejenie go na standardowych, tradycyjnych zaprawach cementowych. Brak wchłaniania wody z kleju uniemożliwia wiązanie mechaniczne materiałów.
Stosuj wyłącznie odkształcalne zaprawy klejowe o podwyższonej przyczepności z dodatkiem polimerów, oznaczone normą C2. Do dużych formatów i ogrzewania podłogowego najlepsze będą wysokoelastyczne i odkształcalne kleje C2S1 lub C2S2.
Metoda nakładania kleju
Obowiązkowo stosuj metodę kombinowaną, inaczej rozpływową lub podwójnego smarowania: nakładaj klej zarówno na podłogę, jak i na spód płytki, aby wyeliminować puste przestrzenie pod gresem.
Spoinowanie i czyszczenie po budowie
Do stref mokrych i o wysokim obciążeniu rekomendowane są fugi epoksydowe lub elastyczne fugi cementowe typu CG2 WA, o podwyższonej odporności na ścieranie i wchłanianie wody.
Bezpośrednio po zakończeniu fugowania konieczne jest usunięcie pozostałego na płytkach nalotu cementowego za pomocą specjalistycznych kwaśnych preparatów do czyszczenia pobudowlanego.
Jeśli stosujesz nieimpregnowany gres polerowany, po montażu wykonaj impregnację środkiem hydro- i olejofobowym jeszcze przed fugowaniem, lub niezwłocznie po dokładnym umyciu posadzki, aby zamknąć mikropory i zabezpieczyć ją przed wnikaniem barwników. Taki zabieg zabezpieczy posadzkę przed plamami z kawy, wina czy wosku.
Często zadawane pytania - sekcja FAQ
Czy gres nadaje się na ogrzewanie podłogowe?
Tak, gres jest jednym z najlepszych materiałów na ogrzewanie podłogowe. Posiada bardzo wysoki współczynnik przewodzenia ciepła oraz niską rozszerzalność liniową.
Czy istnieje "fuga bezspoinowa"?
Nie. Stosowanie pojęcia "montaż bezfugowy" jest błędem wykonawczym. Płytki pod wpływem zmian temperatury i osiadania budynku pracują objętościowo. Nawet dla gresu rektyfikowanego należy zastosować fugę o szerokości minimum 2 mm.
Czym różni się gres szkliwiony od barwionego w masie?
Gres szkliwiony ma wzór nadrukowany na cienkiej warstwie szkliwa na powierzchni. Gres barwiony w masie posiada barwnik dodany do całej struktury płytki, dzięki czemu ewentualne uszkodzenie mechaniczne jest niemal niewidoczne.
Gres polski, włoski czy hiszpański? czym się różnią?
Kupując płytki, warto jzwracać uwagę na jego nazewnictwo i pochodzenie. Dlaczego? Ponieważ płytki polskiej i włoskiej produkcji opisane jako „gres”, faktycznie mają właściwości mrozoodporne i nasiąkliwość poniżej 0,5%. Płytki pochodzące z fabryk hiszpańskich o tych samych parametrach technicznych muszą mieć w nazwie dopisek „porcelanico”. W innych przypadkach gres hiszpański będzie zwykłą, szkliwioną płytką ceramiczną, która ze względu na mniejszy parametr mrozoodporności nie sprawdzi się jako płytka stosowana na zewnątrz.
Podobne artykuły
